Terwijl jij op je bank zit te scrollen, betaalt een techbedrijf in San Francisco op dit moment iemand in Nederland om te beoordelen of een antwoord van ChatGPT klopt. Dat klinkt vergezocht, maar het is een bijverdienste die het afgelopen jaar in stilte groot is geworden: AI-modellen trainen vanuit je eigen huis, met een normaal uurtarief en zonder dat je hoeft te programmeren.
De grote AI-bedrijven hebben namelijk een probleem. Hun modellen worden steeds slimmer, maar ze hebben nog altijd mensen nodig om te controleren of een antwoord goed is, om fouten eruit te halen en om nieuwe voorbeelden aan te leveren. Daar hangt inmiddels een miljardenindustrie aan, en een deel van dat geld komt terecht bij gewone mensen die 's avonds een paar uur achter hun laptop kruipen.
Wat houdt AI trainen eigenlijk in
Het werk zelf is minder technisch dan het klinkt. Je krijgt een taak voorgeschoteld, bijvoorbeeld twee antwoorden van een taalmodel op dezelfde vraag, en jij bepaalt welk antwoord beter, correcter of prettiger geformuleerd is. Soms schrijf je zelf een voorbeeldantwoord, soms controleer je code op fouten, en soms beoordeel je of een gegenereerde afbeelding klopt met de opdracht.
De onderliggende techniek heet reinforcement learning: het model leert van de keuzes die mensen maken, en wordt daardoor stap voor stap beter. Grote taalmodellen zoals die van OpenAI en Anthropic zijn voor een groot deel getraind met precies dit soort menselijke feedback, en die feedback moet ergens vandaan komen.
Welke platforms betalen je hiervoor
Een paar namen komen steeds terug als je hierin duikt. Outlier is een van de bekendste en werft ook actief in Nederland, onder meer voor mensen met kennis van programmeertalen als Python of Java. DataAnnotation.tech werkt op vergelijkbare wijze en richt zich op taken die wat meer vakkennis vragen, zoals wiskunde of exacte wetenschappen. Toloka, opvallend genoeg met wortels in Amsterdam, verhuisde zijn taken onlangs naar een nieuw platform genaamd Mindrift, waarbij bestaande accounts automatisch zijn meegenomen.
De tarieven lopen flink uiteen. Instapwerk zoals eenvoudige annotatie levert meestal tussen de 10 en 15 dollar per uur op. Zodra je kwalificeert voor complexere taken, bijvoorbeeld bij Outlier of DataAnnotation, kom je al gauw op 20 tot 40 dollar per uur uit. Voor echte specialisten, denk aan een jurist, arts of ervaren developer, betalen sommige platforms 60 tot 125 dollar per uur, en topverdieners op platforms als Mercor komen zelfs boven de 150 dollar per uur uit. Uitbetaling gaat meestal in dollars, via PayPal of een bankoverschrijving.
Zo kom je binnen bij deze platforms
De aanmelding zelf duurt meestal niet lang. Je vult een profiel in met je opleiding en werkervaring, en daarna volgt een korte kwalificatietest die specifiek is voor het type taak waar je op solliciteert. Bij technische taken vragen ze bijvoorbeeld om een stukje code te beoordelen, bij taalwerk om een tekst te herschrijven of te becommentariëren. Reken op ongeveer een uur voor de hele intake.
Belangrijk om te weten: je werkt hier niet in loondienst, maar als zelfstandige opdrachtnemer. Er is geen vast contract en geen garantie op een minimumaantal uren per week, de hoeveelheid beschikbaar werk wisselt sterk per project en per moment. Wie hierop rekent als vast maandinkomen, komt bedrogen uit. Het werkt het best als flexibele aanvulling naast een baan of studie, precies zoals andere vormen van bijverdienen die we eerder behandelden.
Wat de fiscus ervan vindt
Omdat je als zelfstandige werkt, valt het geld dat je verdient onder inkomsten uit overig werk, tenzij je het zo groot maakt dat het als onderneming telt. Dat betekent dat je het gewoon moet aangeven bij je belastingaangifte, ook als het uitbetalende platform in het buitenland zit. De Belastingdienst is daar duidelijk over: verdien je structureel geld naast je baan, dan is het belastbaar, ook als het om een paar tientjes per week gaat. We schreven eerder al uitgebreider over waarom bijverdiensten naast je baan direct belast zijn.
Let ook op de manier waarop deze platforms je inzetten. Werk je structureel veel uren voor één platform, tegen een vast tarief en volgens vaste instructies, dan kan de Belastingdienst dat aanmerken als verkapt dienstverband in plaats van echt zelfstandig werk. Dat risico op schijnzelfstandigheid speelt breder bij zzp'ers, zoals we al beschreven bij de kans op een naheffing voor zzp'ers dit jaar. Bij een paar uur per week op meerdere platformen tegelijk is dat risico klein, maar bij een fulltime invulling wordt het relevant.
Voor wie is dit een slimme bijverdienste
AI trainen leent zich het best voor mensen met een specifieke achtergrond die ze al hebben: een technische studie, ervaring met programmeren, medische kennis of gewoon een scherpe pen. Hoe specialistischer je profiel, hoe hoger het uurtarief dat je kunt vragen. Voor iemand zonder speciale kennis blijft het instapwerk beschikbaar, maar dat concurreert qua uurloon met simpelere bijbanen.
Meld je aan bij twee of drie platforms tegelijk. Omdat het aanbod aan taken per platform wisselt, vul je zo de gaten op wanneer het ene platform even rustig is. Bewaar je uren en inkomsten netjes vanaf de eerste dag, zodat je aangifte volgend jaar geen puzzel wordt. En reken niet op een vast bedrag per maand: zie het als een flexibele bron van extra inkomen naast je bestaande werk, niet als vervanging ervan.