Je jaaromzet staat er goed voor, je hebt hard gewerkt, en dan blijkt dat de fiscus je dit jaar minder tegemoetkomt dan vorig jaar. De zelfstandigenaftrek daalt in 2026 naar €1.200, tegenover €2.470 in 2025. Dat is meer dan een halvering, en voor veel zzp'ers voelt dat als een onaangename verrassing bij de jaaraangifte.
Het opvallende is dat lang niet iedereen dit doorheeft. Veel zzp'ers rekenen hun voorlopige aanslag nog door met het aftrekbedrag van vorig jaar, of gaan er stilzwijgend van uit dat de regeling wel ongeveer hetzelfde blijft. Dat is precies waar het misgaat: de aftrek is de afgelopen jaren zo vaak verlaagd dat "vorig jaar" allang niet meer klopt als uitgangspunt.
Zo hard daalt je aftrek dit jaar
De zelfstandigenaftrek bestaat al jaren en is bedoeld als compensatie voor het ontbreken van werknemersvoordelen zoals doorbetaling bij ziekte of pensioenopbouw. Het kabinet bouwt die aftrek al sinds 2020 stapsgewijs af. In 2022 kon je nog €6.310 aftrekken, in 2025 was dat €2.470 en in 2026 dus nog maar €1.200. Voor 2027 staat er al €900 op de planning, volgens de Belastingdienst.
Voorwaarde blijft hetzelfde: je moet voldoen aan het urencriterium, minimaal 1.225 uur per jaar in je onderneming steken. Haal je dat niet, dan heb je sowieso geen recht op de aftrek, hoe hoog of laag die ook is.
Wat dit concreet kost bij een winst van vijftigduizend euro
Stel, je maakt dit jaar €50.000 winst. Met de oude aftrek van €2.470 trok je dat bedrag af van je winst voordat de belasting werd berekend. Met €1.200 aftrek houd je €1.270 minder aftrekruimte over. Bij het toptarief van 37,56% in box 1 kost die verlaging al snel enkele honderden euro's extra belasting, puur door de aanpassing zelf, los van eventuele winstgroei.
Het aftrekvoordeel wordt berekend tegen een vast tarief van 37,56%, ongeacht in welke belastingschijf je valt. Verdien je veel meer dan de eerste schijf, dan levert de aftrek relatief nog minder op dan vroeger.
Maak je minder winst, dan valt de klap net zo hard, alleen relatief zwaarder. Bij een winst van €30.000 scheelt het verschil tussen €2.470 en €1.200 aftrek je netto bijna 480 euro belasting. Voor een startende ondernemer die net rondkomt, is dat geen kleinigheid. Het is precies het soort bedrag waarmee je een paar maanden zorgverzekeringspremie betaalt.
Ook de rest van je administratie verandert
De zelfstandigenaftrek is niet de enige wijziging voor zzp'ers dit jaar. Contant betalen boven €3.000 is per 2026 verboden, een maatregel tegen fraude en witwassen. Werk je met leveranciers of klanten die nog liever cash afrekenen, dan moet je dat gesprek dus voeren. Ook de btw-teruggave uit het buitenland verloopt vanaf dit jaar volledig digitaal, papieren verzoeken worden niet meer geaccepteerd. Een volledig overzicht van de nieuwe regels staat op de website van de KVK.
Wil je weten hoe streng de Belastingdienst dit jaar controleert? Wij schreven al eerder over het risico op een stevige naheffing bij schijnzelfstandigheid, en over hoe de fiscus tegenwoordig ook meekijkt op Vinted en Marktplaats. De controle wordt strenger, terwijl de voordelen kleiner worden. Dat is geen toeval.
Zo compenseer je de lagere aftrek
Een lagere aftrek betekent niet dat je machteloos staat. Een paar dingen die nog wel werken:
- Check of je in aanmerking komt voor de startersaftrek. Ben je minder dan vijf jaar ondernemer en heb je in de afgelopen vijf jaar niet meer dan twee keer eerder ondernemersaftrek genoten, dan mag je daar €2.123 bovenop de zelfstandigenaftrek bijtellen. Samen kom je dan op €3.323 aftrek, ruim meer dan de gewone zelfstandigenaftrek van vorig jaar.
- Investeer je in bedrijfsmiddelen, dan kun je nog steeds gebruikmaken van de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. Die staat los van de zelfstandigenaftrek en is dit jaar niet aangepast.
- Overweeg de oudedagsreserve of een lijfrente als je fiscaal voordelig voor je pensioen wilt sparen, nu de zelfstandigenaftrek zelf kleiner wordt.
- Reken je winst dit jaar goed door voordat je je voorlopige aanslag aanpast. Veel zzp'ers betalen in december alsnog bij omdat ze rekenden met het aftrekbedrag van vorig jaar.
- Bekijk of het slim is om zakelijke uitgaven die je toch al van plan was te doen, zoals nieuwe apparatuur of software, dit jaar nog te plannen. Zo verlaag je je winst direct, in plaats van te leunen op een aftrekpost die elk jaar kleiner wordt.
Overweeg je een lening voor investeringen om je bedrijf efficiënter te maken en zo je winst te verhogen? Lees dan ook ons artikel over zakelijk geld lenen voordat je een aanvraag doet.
Dit is nog maar het begin van de afbouw
De zelfstandigenaftrek gaat door tot €900 in 2027, en niets wijst erop dat het kabinet daarna stopt met afbouwen. Wie als zzp'er financieel gezond wil blijven, rekent nu al met een structureel lagere aftrek in de jaren die volgen, in plaats van elk jaar opnieuw te schrikken. Zet een deel van je winst apart voor de aangifte, reken je uurtarief door op basis van het nieuwe aftrekbedrag, en bespreek met je boekhouder of de oudedagsreserve of kleinschaligheidsinvesteringsaftrek voor jou iets opleveren. De tijd dat de zelfstandigenaftrek een vanzelfsprekend vangnet was, is definitief voorbij.